Göğüs boşluğumuzda, iman tahtasının (sternum) hemen arkasında ve kalbin önünde yer alan bölgeye “ön mediasten” diyoruz. Bu bölgenin en önemli organı timus bezidir (uykuluk bezi). Çocukluk çağında bağışıklık sisteminin gelişmesinde hayati rol oynayan bu bez, yetişkinlikte genellikle küçülür ve yağ dokusuna dönüşür.
Ancak bazen bu bezdeki hücreler kontrolsüz çoğalarak “Timoma” adını verdiğimiz tümörleri oluşturur. Timomalar genellikle yavaş büyüyen, ancak ihmal edildiğinde çevre dokulara (ana damarlara, kalp zarına) yayılabilen tümörlerdir. Cerrahi yöntemlerle tamamen çıkartıldığında (tam rezeksiyon) hastalarda iyileşme oranı oldukça yüksektir.
Timoma ve Myasthenia Gravis (kas güçsüzlüğü sendromu) ilişkisi
Timoma hastalarının yaklaşık %30-40’ında, aynı zamanda Myasthenia Gravis adı verilen bir kas hastalığı görülür. Göz kapağı düşüklüğü, çift görme veya genel kas yorgunluğu ile kendini belli eden bu hastalıkta, timus bezinin cerrahi olarak çıkarılması (Timektomi), hem tümörün tedavisi hem de kas güçsüzlüğünün iyileşmesi (veya ilaç dozunun azaltılması) için bilinen etkili yöntemlerden biridir. Bu ameliyatın kararı, hastanın nörolojik muayenesi ve takibini yapan nörolog tarafından verilir ve tarafımıza yönlendirilir.
Cerrahi tedavi: Açık ameliyat mı, VATS mı?
Geçmişte timoma ameliyatları, iman tahtasının tamamen kesildiği (sternotomi) “açık kalp ameliyatı” benzeri büyük bir kesi ile yapılırdı. Bu yöntem günümüzde çok büyük ve damarları sarmış tümörler için hala geçerli olsa da, standart timoma ameliyatlarında artık minimal invaziv yöntemleri tercih ediyoruz.
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi kliniğinde uyguladığımız VATS (Videotorakoskopik) yöntemlerinin avantajları şunlardır:
- Görüş hakimiyeti: Dar bir alan olan ön mediastende cerraha büyütmeli bir görüntü sağlar. Bu sayede tümör, sinirlere (özellikle solunum kasına giden sinire) zarar vermeden hassas bir şekilde ayrıştırılabilir.
- Daha az ağrı ve kesi: İman tahtası kesilmediği için (göğüse sadece 2-3 küçük delikten girilir) kemik iyileşmesi sorunu olmaz ve ağrı çok daha azdır.
- Kozmetik sonuç: Genç hastalarda boydan boya bir ameliyat izi yerine, koltuk altı bölgesine yakın küçük izler kalması psikolojik açıdan büyük avantajdır.
Zorlu ve nüks (tekrarlayan) vakalar
Her timoma vakası standart değildir. Bazı tümörler akciğer zarına, akciğer dokusuna veya kalp zarına yapışık olabilir. Özellikle tekrarlayan (nüks) timoma vakalarında cerrahi tecrübe kritik önem taşır. Klinik pratiğimizde, sadece tümörü değil, tümörün etrafındaki olası riskli dokuları da (örneğin timus bezinin tamamını ve çevre yağ dokularını) temizleyerek hastalığın tekrar etme riskini en aza indirmeyi hedefleriz. Buna “Total Timektomi” denir ve altın standart tedavidir. Timomanın tekrar ettiği durumlarda da bilinen en etkin tedavisi cerrahidir.
Sıkça Sorulan Sorular – SSS
Soru: Timoma kanser midir?
Cevap: Timomalar “epitelyal tümörler” sınıfındadır. Bazı türleri daha iyi huylu davranır,. Yavaş seyirli olarak bilinirler. Fakat bu durum çevre organları etkilemelerine engel değildir. Bazıları (örneğin Timik Karsinom) daha agresif olabilir. Genel olarak “kötü huylu potansiyeli olan” tümörler olarak kabul edilirler ve mutlaka cerrahi olarak çıkarılmalıdırlar.
Soru: Timektomi ameliyatı sonrası Myasthenia Gravis şikayetlerim hemen geçer mi?
Cevap: Etki hemen görülmeyebilir. Timektomi sonrası kas gücündeki iyileşme aylar, hatta bazen 1-2 yıl sürebilir. Bu süreçte nöroloji doktorunuzla birlikte ilaç tedaviniz düzenlenir.
Soru: Timus bezim alınınca bağışıklık sistemim zayıflar mı?
Cevap: Hayır, endişe etmenize gerek yoktur. Timus bezi, özellikle çocukluk çağında bağışıklık sisteminin gelişimi için hayati bir organdır. Ancak ergenlikten sonra görevini tamamlar ve zamanla küçülerek yağ dokusuna dönüşür. Erişkin bir bireyde timus bezinin alınması, bağışıklık sisteminde bir zafiyete veya hastalığa yol açmaz; vücudunuz enfeksiyonlarla savaşmaya aynı şekilde devam eder.
*Bu içerik hasta bilgilendirmesi amacıyla Dr. Eyüp Halit Yardımcı tarafından üretilmiştir. Akademik amaç taşımamaktadır.
