Başarılı bir akciğer veya göğüs kafesi ameliyatı, sürecin sadece yarısıdır. Diğer yarısı ise ameliyat sonrası hastanede ve evde geçireceğiniz iyileşme dönemidir. Cerrahi ekip olarak biz üzerimize düşeni yaparken, hasta olarak sizlerin de iyileşmenize katkı sağlamanız için bu önerilerimizi gerçekleştirmeniz gerekmektedir.
Hastalarımızın en çok endişe ettiği şeyler: drenler, ağrı hissi ve nefes darlığı gibi konulardır. Bunlar aslında iyileşmenin doğal birer parçasıdır. Ameliyat sonrası bilmeniz gereken temel kurallar şunlardır:
1. Göğüs tüpü (Dren) nedir? Neden takılır?
Ameliyattan uyandığınızda göğüs bölgenizde bir hortum ve buna bağlı bir dren şişesi (veya kutu) görebilirsiniz. Bu durum sizi korkutmasın.
- Görevi: Akciğer ameliyatlarından sonra içeride biriken kanı, sıvıyı ve havayı dışarı atmak, böylece akciğerin tam kapasiteyle şişmesini sağlamaktır.
- Dikkat edilmesi gerekenler: Dren şişesi her zaman bel seviyesinden aşağıda tutulmalıdır. Yürürken, tuvalete giderken veya yatarken şişenin devrilmemesine ve yukarı kalkmamasına dikkat etmelisiniz.
- Ne zaman çıkar?: Akciğeriniz filmde tam olarak şiştiğinde ve gelen sıvı/hava miktarı kesildiğinde dreniniz hekiminiz tarafından, genellikle ağrısız basit bir manevra ile çekilir.
2. Ağrı: Her zaman kötüye işaret değildir!
Halk arasında “ağrım varsa bir şeyler ters gidiyor” gibi yanlış bir inanış vardır. Göğüs cerrahisinde ağrı, doku iyileşmesinin ve sinirlerin çalıştığının bir göstergesidir.
- Ağrı yönetimi: Ameliyat sonrası ağrı kesicilerinizi düzenli kullanmaktan çekinmeyin. Bizim için “ağrıya dayanıklı hasta” değil, “ağrısı olmadığı için rahat nefes alabilen hasta” makbuldür.
- Eğer ağrınız olduğu için öksürmekten veya derin nefes almaktan kaçınırsanız, akciğerinizde balgam birikir ve bu durum zatürreye (pnömoni) yol açabilir.
- Eve taburculuğunuz gerçekleştikten sonra da, size reçete edilen ağrı kesicilerinizi ağrınız olmasa bile yazıldığı şekilde içmeye devam etmelisiniz.
3. Solunum Fizyoterapisi: “Topları Kaldırın”
Ameliyat sonrası en önemli “ödeviniz” solunum egzersizleridir. Size vereceğimiz Triflo (3 toplu solunum cihazı) akciğerlerinizi açan önemli bir araçtır.
Nasıl yapılır: Cihazın hortumunu ağzınıza alıp içinize derin bir nefes çekerek topları yukarı kaldırmanız ve orada tutmanız gerekir.
Öksürmek İyidir: Egzersiz sırasında öksürmek, içerideki balgamı atmak akciğerin sönmesini (atelektazi) engeller. Dikişlerim patlar diye korkmayın, dikişleriniz öksürmenizle zarar görmeyecektir. Göğsünüze bir yastıkla veya ellerinizle bastırarak destek alıp güvenle öksürebilirsiniz.
Sert çocuk balonlarını alıp şişirmek de güzel bir solunum egzersizi olacaktır.
4. Erken Mobilizasyon (Yürüme) ve Beslenme
Yatmak iyileştirmez, yürümek iyileştirir!
- Hemen yürüyün: Ameliyatın büyüklüğüne göre değişmekle birlikte, genellikle ameliyat akşamı veya ertesi sabah sizi ayağa kaldırıp yürütürüz. Yürümek, bacaklarda pıhtı oluşumunu (emboli) önler ve bağırsakların çalışmasını sağlar.
- Güçlü beslenme: Vücudunuz doku onarımı için proteine ihtiyaç duyar. Et, yumurta, yoğurt gibi protein ağırlıklı beslenmeli ve bol su içmelisiniz. Gaz yapıcı yiyeceklerden uzak durmak, diyafram baskısını azaltarak daha rahat nefes almanızı sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular – SSS
Soru: Dikişlerim ne zaman alınacak?
Cevap: Günümüzde çoğu ameliyatta estetik ve emilen dikişler kullanıyoruz, bu nedenle dikiş alma işlemi gerekmemektedir. Eğer metal zımba veya alınması gereken ip kullanıldıysa, taburculuktan 10-15 gün sonra poliklinik kontrolünde alınır.
Soru: Banyo yapabilir miyim?
Cevap: Drenleriniz çekildikten ve dikiş yerleriniz kuruduktan sonra (genellikle taburcu olduktan 2-3 gün sonra) ayakta duş şeklinde banyo yapabilirsiniz. Yara yerlerinize kese yapmaktan ve yaranızın üzerindeki kabukları sökmekten kaçının.
*Bu içerik hasta bilgilendirmesi amacıyla Dr. Eyüp Halit Yardımcı tarafından üretilmiştir. Akademik amaç taşımamaktadır.
